Yerel Medyada Kadın Gazeteci Olmak: Sessiz Mücadele ve Görünmeyen Emek

“Gece Sokağa Çıkamazsın” Engeli

Kadın gazeteciler, saha haberciliğinde hâlâ erkek meslektaşlarının gerisinde tutuluyor. Bir kadın muhabirin şu sözleri, yaşanan durumu net şekilde özetliyor:

“Erkek bir gazeteci gece 12’de haber kovalayabilir ama bana ‘evde olman gerek’ deniyor. Hem aileden hem yöneticiden aynı mesajı alıyorum.”

Kadın gazetecilerin haber kovalamak için sokakta olmaları, özellikle kırsal bölgelerde hâlâ yadırganan bir durum. Bu, kadın gazetecilerin haber alanlarını daraltırken; gece haberlerine, suç olaylarına veya acil gelişmelere müdahale etme şanslarını da azaltıyor.

Kadınlar ‘Hafif’ Konulara Mı Mahkûm?

Yerel medya organlarında kadın gazetecilerin sıklıkla kültür-sanat, magazin, sağlık gibi daha “yumuşak” haber alanlarına yönlendirildiği gözlemleniyor. Siyaset, ekonomi veya belediye haberleri gibi daha kritik alanlarda ise erkeklerin ağırlıklı olduğu görülüyor.

Bu ayrımcılık, mesleki gelişimin önünde ciddi bir engel. Kadın gazeteciler genellikle karar alma süreçlerine dahil edilmiyor, üst düzey editoryal görevlerde yeterince temsil edilmiyor. Yerel gazete veya haber sitelerinde kadın genel yayın yönetmeni ya da haber müdürü sayısı oldukça sınırlı.

Röportajda Taciz, Haberde Küçümseme

Kadın gazetecilerin sahada karşılaştıkları bir diğer sorun ise sözlü taciz, küçümseyici yaklaşımlar ve dışlayıcı tutumlar. Röportaj sırasında karşılaştıkları cinsiyetçi ifadelerden, fotoğraf çekimi esnasında rahatsız edici bakışlara kadar birçok olumsuz deneyim, mesleki motivasyonu baltalayabiliyor.

Bir başka kadın muhabir şöyle diyor:

“Röportaj yaparken bazen ‘Sen bu konudan ne anlarsın’ gibi küçümseyici laflar duyuyorum. Erkek meslektaşlarımın böyle bir şey yaşadığını sanmıyorum.”

Bu tarz deneyimler kadın gazetecilerde zamanla mesleki tükenmişlik hissi yaratıyor ve bazıları meslekten tamamen uzaklaşmayı bile düşünebiliyor.

Sosyal Medya, Kadınların Yeni Alanı

Bütün bu zorluklara rağmen, birçok kadın gazeteci özellikle dijital platformlar aracılığıyla güçlü bir varlık gösteriyor. Instagram, X (eski adıyla Twitter), YouTube ve bloglar, kadın gazetecilere sansürsüz ve doğrudan bir anlatım alanı sunuyor. Kadın odaklı haber ağlarının artışı da bu süreci destekliyor.

Özellikle yerel konularda yaptığı haberlerle ses getiren bazı kadın gazeteciler, hem bölgesel hem de ulusal gündemi etkilemeyi başarıyor. Toplumsal cinsiyet eşitliğini gözeten bakış açıları, sahadaki gözlemleri ve özgün içerikleriyle kadın gazeteciler, habercilikte fark yaratıyor.

Kadın Dayanışması Yükseliyor

Son yıllarda, kadın gazeteciler arasında dayanışma odaklı örgütlenmeler de dikkat çekiyor. Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), Kadın Gazeteciler Derneği gibi yapılar, cinsiyet temelli ayrımcılıkla mücadelede önemli adımlar atıyor. Ayrıca kadın gazeteciler, özellikle taciz vakalarında artık daha fazla ses çıkarıyor, hukuki haklarını aramaktan çekinmiyor.

Yerel Medyada Dönüşüm Kadınlarla Mümkün

Kadın gazetecilerin yerel basında yaşadığı sorunlar sadece bireysel değil, yapısal. Ancak aynı zamanda bu alan, dönüşüm için büyük bir potansiyel de barındırıyor. Kadınlar sadece haber yapan değil, aynı zamanda haberin dilini, anlatımını ve etkisini dönüştüren aktörler hâline geliyor.

Yerel medya, toplumun aynasıysa, bu aynanın cinsiyet eşitliği açısından temizlenmeye ihtiyacı var. Kadın gazetecilerin görünmeyen emeği, bu aynayı parlatan en güçlü ellerden biri.